ΚΑΛΛΙΜΑΣΙΑ XIOY.
 
 

Ιστορία.

Παιδεία.
 

Η Καλλιμασιά κατά την απογραφή του 1991 είχε 1118 κατοίκους. Απέχει 10,5 km από την Χίο.
Έδρα του τέως δήμου Ανέμωνα (1991-1998) και του διευρυμένου δήμου Ιωνίας από 1-1-1999.
 

Υπάρχει Δημοτικός Παιδικός σταθμός, Νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο, Λύκειο, το στάδιο "Νίκος Σύλλας", το διώροφο Πνευματικό Κέντρο και το Λαογραφικό Μουσείο κάτω από το Γυμνάσιο.
 

-Επίσης υπάρχει Συμβολαιογραφείο - Υποθηκοφυλακείο και Περιφερειακό Ιατρείο.

-Τελευταία αυξάνονται προοδευτικά ξενοδοχειακές μονάδες στις παραλίες Αγίου Ιωάννη, Μονολιά και Αγ. Αιμιλιανού.

-Παραγωγή: Μαστίχι και Ελαιόλαδο.

-Αναξιοποίητη η τουλίπα που αφθονεί στην περιοχή. (2η φωτογραφία)

-Δεσπόζει στο χωριό η Εκκλησία με περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο και αξιόλογες εικόνες. Πολύ σύντομα ιδρύεται Εκκλησιαστικό Μουσείο.

-Συνεταιρισμός χειροτεχνίας και ειδών λαϊκής τέχνης με ειδίκευση στην πιστή παραγωγή παραδοσιακών στολών.
 
 

Δημήτρης Μελαχρινούδης.








 
 
 
 
 
 
 

Ιστορία.
 

Πολλές οι εκδοχές για την προέλευση του ονόματος:
 

1)Από το καλαμίθι (ρίγανη) που φύεται άφθονο στην περιοχή.
 

2)Από το Καλλιμάχεια παράγωγο του Καλλίμαχος με παχιά προφορά του "χ" που μετατράπηκε σε "σ".
 

3)Από το Καλαμισός (πόλη της Βοιωτίας).
 

4)Από το καλή εμπασιά.
 

5)Από το καλή αιμασία. Αιμασία (ομηρική λέξη που σημαίνει ακανθώδης φράκτης ή ξεροτρόχαλος τοίχος και κατά συνεκδοχή ο χώρος που περιβάλλεται από τον φράκτη).
 

Για την περίπτωση (4) συνηγορεί το τοπωνύμιο Πόρος (πέρασμα που βρίσκεται στον δρόμο από την πόλη της Χίου προς το χωριό).
 

Για την περίπτωση (5)

α) ΝΔ του χωριού περί τα 500 μέτρα βρέθηκαν υπολείμματα οικίσματος και μαρμάρινος κύβος 50 εκ. με λέξεις ΙΑΣΩΝ ΔΙΟΤΡΕΦΟΥ του 5ου π.χ. αιώνα σύμφωνα με τον Σαρικάκη.

β) Τοπωνύμιο Μελάμπουδα (Μελάμποδα) από το "Μελάμπους" (μάντης των Κλειτιδών της οικογένειας των Καβείρων, που εισήγαγαν την Διονυσιακή λατρεία.

γ) Τοπωνύμιο "Αφροδίσια" (ναός ή κτήμα αφιερωμένο στην Αφροδίτη) ανατολικά του χωριού 500 μ.

δ) Τοπωνύμιο "Μερία" από το μερίς (είδος αμπέλου αγαπητού στο Διόνυσο).

ε) Τοπωνύμιο "Πανιά" (ναός ή κτήμα αφιερωμένο στον Πάνα).

στ) Τοπωνύμιο Αλεξάνδρι από το Αλεξάνδρ(ε)ιον (προστατεύον τον άνδρα).
 

Επικρατέστερη άποψη για την προέλευση  μάλλον η τελευταία (5). Στους κώδικες τονίζεται πάντοτε στην παραλήγουσα και ποτέ στην προπαραλήγουσα.
 

Κατά τον περιηγητή Lupazzolo (1632 - 1638) το χωριό είχε 30 εκκλησιές και 40 παπάδες. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τον περιηγητή Τhevenot (1656) ("Η Χίος παρά Γεωγράφοις και Περιηγηταίς"), όπως και από πρόσφατη έρευνα. Σύμφωνα πάντα με τον Τhevenot που περιέγραψε την Καλλιμασιά και αναφέρεται στον τετράγωνο τριώροφο πύργο στο κέντρο του χωριού, γράφει ότι κατά πληροφορίες των κατοίκων είχε κτισθεί προ 400 ετών.

"Σκαρίφημα της Καλλιμασιάς από τον Lupazzolo to 1632 - 1638.
(Βιβλιοθήκη Κοραή), Βιβλ. Αργέντη Β2/73495"
 

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι στην Καλλιμασιά εξέτρεφαν και βοσκούσαν πέρδικες, που κάθε κοπάδι γνώριζε το σφύριγμα του αφεντικού του και τον τόπο που κοιτούσε τη νύχτα.
 

Η Καλλιμασιά πλήρωνε (επί Τουρκοκρατίας) περισσότερο φόρο από τα υπόλοιπα χωριά της Ν. Χίου.
 

Ο Πύργος που προαναφέρθηκε γκρέμισε το 1881 και τα υπολείμματα του (τρεις καμάρες) χρησιμοποιήθηκαν για μπάζα την δεκαετία του 70 στο Γυμνάσιο Καλλιμασιάς.
 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
 

Παιδεία.
 

Το πρώτο σχολείο λειτούργησε το 1838 και στεγάστηκε στην εκκλησία του Αγίου Στεφάνου, δίπλα στον Πύργο, με ενέργειες του Αρχιερέως Ιωαννίνων Ιωακείμ (Κοκκώδη) το μετέπειτα πατριάρχη Ιωακείμ Β'.
 

Το 1879 χτίστηκε Παρθεναγωγείο μετά από δωρεά 1800 χρυσών λιρών του θανόντος Ιωακείμ Β', (εκτελεστής διαθήκης ο Ιωακείμ Κρουσουλούδης Επίσκοπος Δέρκων και μετέπειτα Οικ. Πατριάρχης Ιωακείμ Δ').
 

Στο ίδιο οίκημα στεγάστηκε και το Αρρεναγωγείο.

Κοντά στο χωριό βρίσκεται η ανδρική Μονή στη Ρα ή Στειρά του Αγίου Γεωργίου (ιδρύθηκε το 1705 και ερειπώθηκε το 1881). Η μεγάλη κτηματική περιουσία της με ενέργειες του Ιωακείμ Δ' μεταβιβάστηκε στο Αρρεναγωγείο Καλλιμασιάς. Εκεί μαθήτευαν οι Καλλιμασιώτες.
 

Βορειοδυτικά της Καλλιμασιάς 300 μ. βρίσκεται η γυναικεία Μονή της Πλακουριώτισσας ή Πλακιδιώτισσας που ιδρύθηκε το 1625 και λόγω σκανδάλου παραδόθηκε στη διαχείριση της Νέας Μονής Χίου. Συνήθως διαβιούσαν προ του σεισμού του 1881 καλόγριες από αρχοντικές οικογένειες.

Στη σφαγή της Χίου (1822) οι καλόγριες κατασφάχτηκαν.
 

Κατά τον Krubacher που επισκέφτηκε την περιοχή, μετά το σεισμό του 1881 βρήκαν καταφύγιο στη μονή περί τα 100 παιδιά.

Στο σεισμό τα θύματα ανήλθαν σε 425.
 
 

Από την Καλλιμασιά κατάγονταν:

1) Ο ποιητής Χρυσόστομος Γανιάρης

2) Ο πρόεδρος και ιδρυτής της ένωσης μαστιχοπαραγωγών Χίου Γεώργιος Σταγκούλης

3) Ο αντιστασιακός Κώστας Περρίκος (Το πρώτο μεγάλο σαμποτάζ στην Γερμανοκρατούμενη Ευρώπη)

4) Ο Νίκος Σύλλας (6ος Ολυμπιονίκης στο δίσκο στους αγώνες του Βερολίνου το 1936).